Trong nhịp sống bận rộn, việc đựng đồ ăn sẵn trong hộp nhựa rồi bỏ thẳng vào lò vi sóng đã trở thành thói quen của rất nhiều gia đình, nhân viên văn phòng và cả các mẹ bỉm. Nó nhanh, gọn và cực kỳ tiện. Tuy nhiên, sự tiện lợi này lại kéo theo một rủi ro ít ai để ý: hộp nhựa khi gặp nhiệt độ cao có thể giải phóng BPA và nhiều hóa chất độc hại vào thực phẩm. Đó là lý do vì sao ngày càng nhiều chuyên gia khuyến cáo nên cẩn trọng khi làm nóng thức ăn bằng nhựa.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu BPA là gì, vì sao nó nguy hiểm và đâu là cách an toàn hơn để bảo vệ sức khỏe gia đình.
1. BPA là gì? Vì sao lại xuất hiện trong hộp nhựa?
BPA là một chất hóa học thường được sử dụng để sản xuất nhựa
BPA (Bisphenol A) là một loại hóa chất công nghiệp có mặt phổ biến trong sản xuất nhựa polycarbonate – loại nhựa cứng, trong suốt được dùng để làm chai đựng nước, hộp bảo quản thực phẩm, bình sữa thế hệ cũ, ly nhựa chịu lực… Lý do BPA được sử dụng rộng rãi là vì nó tạo nên độ bền, độ cứng và khả năng chịu va đập tốt cho sản phẩm.
Tuy nhiên, dù có tính ứng dụng cao, BPA lại được xếp vào nhóm chất gây rối loạn nội tiết. Nghĩa là nó có thể “bắt chước” hormone tự nhiên trong cơ thể và tác động tiêu cực đến hệ nội tiết, đặc biệt là ở trẻ nhỏ và thai nhi.
Nhiều hộp nhựa trên thị trường — đặc biệt là loại giá rẻ, không có nguồn gốc rõ ràng — vẫn sử dụng chất liệu polycarbonate có chứa BPA mà người tiêu dùng rất khó để nhận biết nếu không để ý ký hiệu. Nhựa có ký hiệu số 7 hoặc số 3 thường nằm trong nhóm này.
2. Điều gì xảy ra khi bạn hâm nóng thức ăn bằng hộp nhựa?
Hâm nóng thực phẩm bằng hộp nhựa có thể giải phóng chất độc gây hại
Ở điều kiện bình thường, BPA tương đối ổn định. Nhưng khi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong lò vi sóng, cấu trúc nhựa bắt đầu giãn nở, khiến BPA và các hóa chất khác dễ dàng thôi nhiễm vào thức ăn. Quá trình này xảy ra mạnh hơn khi:
- Hộp nhựa đã cũ, trầy xước hoặc biến dạng
- Thức ăn chứa nhiều dầu mỡ (dầu giữ nhiệt tốt, làm tăng tốc độ giải phóng chất độc)
- Hộp không đạt chuẩn “Microwave-safe”
- Lò vi sóng làm nóng không đồng đều, tạo điểm nóng cục bộ
Ngoài BPA, nhựa còn có thể giải phóng chất làm mềm nhựa, styrene (từ nhựa PS), hoặc các chất tạo màu. Những hóa chất này đều có khả năng đi vào cơ thể qua đường ăn uống và tích lũy theo thời gian.
3. Tác hại của BPA và các hóa chất độc hại đối với sức khỏe
3.1 Ảnh hưởng đến hệ nội tiết
BPA được chứng minh có khả năng mô phỏng hormone estrogen. Khi vào cơ thể, nó có thể phá vỡ sự cân bằng nội tiết, từ đó ảnh hưởng đến sinh lý, khả năng sinh sản và phát triển của cơ thể. Ở nam giới, BPA có thể làm giảm chất lượng tinh trùng; ở nữ giới, nó có thể gây rối loạn kinh nguyệt hoặc ảnh hưởng đến khả năng mang thai.
3.2 Nguy cơ đối với trẻ nhỏ và thai nhi
Thai nhi và trẻ nhỏ nhạy cảm hơn người lớn trước các chất gây rối loạn nội tiết. BPA có thể tác động đến sự phát triển của não bộ, hành vi, hệ miễn dịch và nội tiết của trẻ. Nhiều nghiên cứu ghi nhận BPA liên quan đến nguy cơ béo phì, tăng động, và rối loạn chuyển hóa ở trẻ.
3.3 Tác động đến sức khỏe lâu dài
Việc tiếp xúc BPA lâu dài còn được cảnh báo có liên quan đến:
- Nguy cơ tiểu đường type 2
- Tăng nguy cơ bệnh tim
- Rối loạn chức năng gan
- Hen suyễn
Đặc biệt, những người có bệnh nền, hệ miễn dịch yếu hoặc phụ nữ mang thai cần hạn chế tối đa tiếp xúc với BPA và các hóa chất từ nhựa.
4. Nhựa nào an toàn hơn khi hâm nóng? Có hộp nhựa “microwave-safe” thật không?
Một số kí hiệu an toàn cho lò vi sóng
Khi mua hộp nhựa, nhiều người thường yên tâm khi thấy dòng chữ “Microwave-safe”, nhưng thực tế đây chỉ là cam kết rằng hộp không bị biến dạng khi gặp nhiệt, chứ không đảm bảo rằng nhựa hoàn toàn không thôi nhiễm hóa chất ra thực phẩm.
Vì vậy, dù có “microwave-safe”, vẫn không nên phụ thuộc vào nhựa khi hâm nóng ở nhiệt độ cao.
Phân biệt chất liệu qua ký hiệu nhựa
- Nên tránh khi làm nóng:
- Số 3 (PVC) – chứa phthalates, dễ thôi nhiễm
- Số 6 (PS) – giải phóng styrene
- Số 7 (PC) – có thể chứa BPA
- Tương đối an toàn nhưng không tối ưu cho nhiệt:
- Số 2 (HDPE), số 4 (LDPE), số 5 (PP) – chịu nhiệt tốt hơn nhưng vẫn không khuyến khích dùng lâu dài cho lò vi sóng
Nhựa PET (số 1) thường dùng làm chai nước, không phù hợp để hâm nóng.
5. Giải pháp an toàn hơn: nên hâm nóng bằng gì?
Cách đơn giản nhất để bảo vệ sức khỏe là chuyển thức ăn sang vật dụng chịu nhiệt trước khi làm nóng.
5.1 Thủy tinh – lựa chọn số 1 cho lò vi sóng
Nên sử dụng thủy tinh chịu nhiệt để hâm nóng trong lò vi sóng
Thủy tinh borosilicate chịu nhiệt tốt, không phản ứng hóa học, không thôi nhiễm chất độc và bền theo thời gian. Đây là vật dụng được khuyến khích nhất cho cả gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ và mẹ bầu.
5.2 Gốm và sứ
Chén, đĩa, tô bằng gốm và sứ có khả năng chịu nhiệt ổn định, an toàn và dễ vệ sinh. Chỉ cần tránh loại gốm phủ men kém chất lượng vì có thể chứa chì.
5.3 Túi hấp thực phẩm không BPA
Nếu cần hấp thức ăn theo kiểu sous vide đơn giản, bạn có thể chọn túi hấp chứng nhận không chứa BPA/BPS. Tuy nhiên vẫn không nên lạm dụng.
6. Kết luận: thay đổi thói quen nhỏ để bảo vệ sức khỏe của bạn
Việc hâm nóng đồ ăn bằng hộp nhựa không phải lúc nào cũng gây hại. Nhưng nếu làm thường xuyên và không chọn đúng chất liệu, rủi ro tiếp xúc BPA và các hóa chất độc hại sẽ tăng lên đáng kể. Để an toàn hơn, bạn có thể:
- Chuyển thực phẩm sang thủy tinh hoặc sứ trước khi hâm nóng
- Hạn chế sử dụng nhựa giá rẻ, không có nguồn gốc
- Loại bỏ hộp nhựa cũ, trầy xước
- Không hâm nóng thức ăn nhiều dầu mỡ trong hộp nhựa
Chỉ một thay đổi nhỏ trong thói quen cũng đủ giúp giảm nguy cơ ảnh hưởng đến hệ nội tiết, tránh nguy cơ lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.
Hotline: 18007088
Showroom: Số 7, đường số 1, phường Hạnh Thông, TP.HCM
Blog: https://cosmicvn.blogspot.com/
Fanpage: https://www.facebook.com/thietbibepnhahangcosmic/
Xem thêm:
Dùng hộp nhựa trong lò vi sóng: Tiện lợi hay rước họa vào người?
Có an toàn khi cho giấy bạc vào lò vi sóng không?
Lò vi sóng có gây hại cho sức khỏe của bạn không?
Nhận xét
Đăng nhận xét